Lembrando a Rosalía

Ven de celebrarse o 175 aniversario do nacemento de Rosalía de Castro, sen lugar a dúbidas unha figura imprescindible na historia da literatura galega e principal impulsora do Rexurdimento galego.

É interesante recordar a Rosalía e ao seu papel como difusora da cultura galega e en particular como cronista das nosas tradicións, con varias referencias nas súas poesías á Loita Tradicional Galega. É bo momento este para lembrar o seu poema A probiña, que está xorda…!, referencia senlleira para nós. O texto é máis longo, reproducimos aquí a parte máis interesante:

Xa preto da media noite,
dan encomenzo as peleas;
os mozos loitan cas mozas,
mediando as forzas que teñan
e n’andan en comprimentos
para botarse por terra.
¡Si as vírades que valentes
se amostran na loita as nenas!
¡Fanlle ós mozos cada mágoa
cas súas mans pequeneiras!

-Un xa caíu… foi un home…
¡Ela venceu, venceu ela!
¡Ben pola nena bonita!
¡Que vivan as montañesas!
¡Que vivan, pois loitar saben!
-¡Si fixo trampa….! –el contesta
avergonzado-: foi trampa,
que si non, nin cen coma ela.
-¿Que trampa nin que morcegos…?
Vencinte…
        -Non.
                  -Si
                    -¡Me venzas!

Hoxe máis ca nunca a figura de Rosalía segue viva e agardamos que o siga por moitos anos máis, respectando o seu patrimonio e a súa esencia, que é parte de nós e do noso pobo.

Fotos Diverdesa 2011

Xa temos fotos do Diverdesa 2011. Despois de tomarnos un respiro durante o verán, xa estamos aquí de novo para informarvos das actividades que se vaian realizando e das novas relacionadas coa Loita Tradicional Galega.

Aquí tedes unha selección de fotos, moitas máis no seguinte álbum de fotos.

 

Diverdesa 2011

Un ano máis está aquí o Diverdesa 2011!!.
O sábado 16 e o domingo 17 ven a divertirte con nós á praia fluvial do río Liñares onde terá lugar o Diverdesa 2011 e a I Feira de Caza e Pesca.
O sábado 16, dentro das actividades do Diverdesa 2011, haberá talleres e demostracións deportivas, hinchables e festa da espuma, todo amenizado por grupos de música galega. Diverdesa: Gañemos saúde divertíndonos co deporte.
O domingo 17 continuamos do Diverdesa 2011 e ademais terá lugar a I Feira de Caza e Pesca. Haberá exhibicións de cans e material de pesca así coma degustación de xabarín.

Ven a pasalo ben á praia fluvial do río Liñares. Entrada de balde para todo o mundo. Organiza Sociedade Río Ulla e Club A Cambadela. Colabora Concellería de Deportes.

Encontro de loitas en León

A comunidade de Castela e León está inmersa agora nas celebracións do 1100 aniversario do Reino de León. Con ese gallo teñen multitude de actividades: Exposicións, música, conferencias, actividades audiovisuais, recitais, etc. No que a nós nos atinxe, e dentro destas celebracións, tivo lugar na primeira fin de semana deste mes de outubro un encontro internacional de loitas, no que a Loita Galega estivo como invitada. Houbo presenza de delegacións de Canarias, Bretaña, Escocia, Cerdeña, Grecia, Cantabria, Islandia, León e Galicia.

O encontro comezou o venres día 1 de outubro. Durante a mañá tivemos varias conferencias sobre diversos aspectos das loitas autóctonas, así coma a proxección dun vídeo promocional sobre a Lucha Leonesa. Foi para nós especialmente interesante a breve charla de Fulgencio Fernández sobre a situación actual da Lucha Leonesa, os problemas que ten que afrontar e a clave que para el supuña considerar a esta actividade como sinal de identidade.

Xa pola tarde dese mesmo día tivemos talleres sobre as diversas loitas congregadas no encontro. Dado que ao seguinte día se ía loitar en Lucha Leonesa, Lucha Canaria, Gouren e Backhold, foron estas loitas as que acapararon maior atención dos participantes. O taller de Loita Galega foi o último da xornada, cando xa estabamos todos un pouco cansos do intenso día, pero aínda así houbo un nutrido grupo de loitadores que atenderon ás nosas explicacións.

A xornada do sábado día 2 foi de competicións. Pola mañá fíxose competición de loitas autóctonas, coas especialidades que nomeamos antes, e cun sistema baseado en que que cada loitador podía escoller o tipo de loita a empregar. Así, cada parella facía dous combates, de distintas loitas e, en caso de empate, había que facer un novo combate noutra especialidade. Por desgraza Miguel Pereira, o noso representante, chegou a esta xornada lesionado e tivo que retirarse sen completar os dous combates.

Na tarde do sábado tivo lugar un corro de Lucha Leonesa, na que puideron participar así mesmo tódolos loitadores que viñeran coas diversas delegacións de loitas autóctonas. Como é de supor, os participantes leoneses gañaron en case tódalas categorías, a pesares do grande nivel de adversarios aos que se tiveron que enfrontar.

Dicir que a organización nos brindou un trato exquisito. Agradecemos profundamente a invitación que nos fixeron os nosos amigos leoneses, e agradecemos especialmente a Antonio Barreñada, auténtico motor de toda esta actividade.

Na malla de Castro de Rei

Unha das operacións máis tradicionais dentro dos traballos agrarios é sen dúbida a malla e todo o que leva asociado. O trigo era un dos cereais máis importantes para o labrego galego, sobre todo naquelas zonas nas que había máis cultura de trigo que de millo, e os labores asociados a el facíanse habitualmente de forma comunitaria. Xuntábase toda a aldea e realizábanse os traballos de forma cooperativa, un ía axudarlle aos veciños para que os veciños lle axudaran despois a el.
As tarefas asociadas ao trigo comezaban coa sega, onde se cortaba a planta, e remataban coa malla, na que se separaba o grao da palla. Esta podía facerse de moitas formas, dende bater o monllo contra un taboleiro ata, nos últimos tempos, co uso de máquinas malladoras que xa facían case todo o traballo.

No concello de Castro de Rei levan xa dez anos rememorando as tradicións asociadas ao trigo. Faise en varias semanas onde se van sucedendo os distintos labores, a sega, a meda (poñer o palleiro tamén se di noutros lugares de Galicia) e, por fin, a malla. É unha festa moi popular onde, ao igual que antigamente, a dureza da actividade se ve  compensada polo bo humor e a boa comida.

Este ano fomos invitados a facer unha demostración de Loita Galega, que tivo lugar este domingo pasado. Na mellor tradición loitadora, a parte de facer unha demostración máis técnica nun tapiz de loita, tamén se fixo unha exhibición enriba da palla e enriba do palleiro. Malia rascar un pouco, a palla amortece perfectamente as caídas, con razón era utilizada como zona de loita no pasado.

Non nos queda máis que agradecer que nos invitaran a esta festa, desexarlles que poidan continuar esta tradición tan nosa e dicirlles que pasamos un domingo fantástico na súa compaña.

Diverdesa 2010

Pois si, xa rematou o Diverdesa 2010. Durante o sábado e o domingo estivemos todos na praia fluvial do río Liñares, na Estrada, gozando con demostracións deportivas, talleres, xogos tradicionais, inchables, festa da espuma e moito máis. Dous días que nos parece que marcan un antes e un despois no mundo deportivo da Estrada.

En realidade o que pasou esta fin de semana foi a culminación dun longo e laborioso traballo. Tedes que ter en conta que é moi difícil organizar un acontecemento deste tipo, poñer de acordo á maioría dos clubs deportivos do concello, conseguir traer as distintas delegacións de loita, planificar as actividades, repartir as zonas, conseguir agasallos e trofeos e moitas outras cousas que nos obrigaron a ter controlados tódolos detalles.

Debemos dicir que todo isto non sería posible sen a permanente colaboración de Xoán Carlos Castro, o concelleiro de deportes, que nos demostrou que cando un ten as ideas claras e non escatima en esforzos ao final chega a recompensa. Algo que, por desgraza, non podemos dicir dalgún outro membro da corporación municipal.

Dende o club A Cambadela temos que darlle ademais unha importancia especial ao II Encontro de Loitas, onde conseguimos reunir a delegacións de León, Canarias, Portugal, Loitas Libre Olímpica, Loita Grecorromana e por suposto Loita Tradicional Galega. Dous fitos nos gustaría remarcar desta edición: Por un lado a presenza da Galhofa, a loita do norte de Portugal, coa delegación do Profesor José Bragada, e por outro lado a presenza dunha delegación de Lucha Canaria. Contamos ademais, para dignificar o evento, cos presidentes da Federación de Lucha Canaria, da Federación de Lucha Leonesa e da Federación Galega de Loita. Todo un honor para nós!.

Podedes ver máis fotos na seguinte dirección web: http://bit.ly/bVkbY9

No 125 cabodano de Rosalía de Castro

Hoxe 15 de xullo cúmprense 125 anos da morte de Rosalía de Castro. Así como dende outros foros se organizan actos en conmemoración, tamén dende aquí nos gustaría ter un momento de lembranza coa nosa máxima poeta.
E para acordarnos de Rosalía, que mellor maneira que con algún dos seus versos. Un poema ao que nós lle temos un especial cariño é A probiña, que está xorda…!  de Follas Novas (1900). Nunha das súas pasaxes dinos:

Xa preto da media noite,
Dan encomenzo as peleas;
Os mozos loitan coas mozas,
Medindo as forzas que teñan
E n’andan en cumprimentos
Para botarse por terra.

Como vedes, nestes versos resúmese toda unha actividade tradicional coma eran as loitas. Non nos queda máis que desexarlles mil anos máis á poesía de Rosalía de Castro.