Dinamizadores rurais

O pasado sábado día 21 estivemos na Capela. É curioso, xa que o núcleo no que está o concello, As Neves, non ten o mesmo nome que o propio concello. Pero non estamos aquí para falar de xeografía. A razón pola que nos desprazamos á Capela foi para asistir a unha xuntanza de dinamizadores rurais organizada pola Universidade Rural Galega.

Ante todo foi unha oportunidade para tomar contacto con outra xente que traballan no empeño de revitalizar o rural galego, atopar puntos de conexión, analizar a situación actual, ver que camiños e liñas de traballo futuro se poden seguir e pasar un día agradable no marco incomparable do Museo Etnográfico da Capela.

As sesións de traballo da mañá estiveron divididas en catro bloques, que os organizadores deron en chamar fendas:

• Fendas na cultura.
• Fendas no social.
• Fendas na economía.
• Fendas no medio ambiente.

A verdade é que a participación dos asistentes foi moi interesante, con diversos puntos de vista pero nun ambiente cordial e asertivo, e as discusións que se produciron de seguro que serán os xermolos de novos proxectos e novas ideas para poñer en valor o noso rural, moi necesario sobre todo nunha época de cambios e crise.

 

Promoción da loita en Vigo

A Federación Galega de Loita e o Club A Cambadela, coa colaboración do concello de Vigo, veñen de desenvolver unhas xornadas de promoción da Loita en varios colexios de Vigo. A actividade consistíu en mañás didácticas nos propios colexios onde se realizaron sesións lúdicas de introdución ás loitas, centradas principalmente na Loita Tradicional Galega. Desta forma, o alumnado de primaria tivo un primeiro contacto  coa nosa loita de man de técnicos da Federación Galega e monitores da Cambadela.

Os centros que participaron foron:

• CEIP Ramón y Cajal.
• CEIP Emilia Pardo Bazán.
• CEIP Fleming.
• CEIP Doblada.

Este proxecto é un paso máis no labor de promoción das loitas e de intentar achegar este tivo de actividades aos máis cativos, á vez que se informa aos pais e nais da realidade destes deportes e se eliminan certos mitos contraproducentes. Así mesmo, dáselle publicidade á escola deportiva de Loita Tradicional Galega que o concello ten interese en abrir en Vigo.

Como sempre dicimos, o que máis nos enche de orgullo é ver as caras de felicidade dos nenos e nenas que pasan por estes talleres.

Feira Franca en Pontevedra

Segundo podemos ler na súa páxina web a Feira Franca de Pontevedra naceu con dous obxectivos, por un lado “recuperar a memoria dun dos tempos de maior puxanza e prosperidade da cidade” e por outro lado “promover a implicación activa da cidadanía”. Non sabemos se cumpriron o primeiro obxectivo pero dende logo o segundo obxectivo está máis que logrado.

O primeiro fin de semana de setembro estivemos facendo unha demostración durante a Feira Franca en Pontevedra e certamente o que máis nos impresionou foi a gran cantidade de xente que había, unha boa parte dela con traxe de época, e o entusiasmo e a ledicia coa que a xente parecía vivir esta festa medieval.

Xa van dez edicións e semella que cada vez vai a máis. Por suposto está xa completamente consolidade e está claro que se trata dunha das festas de época máis importante de todas as que se celebran ao longo da xeografía galega. Parabéns aos organizadores!

Santalla 2009

Por terceiro ano consecutivo, o pasado sábado 29 de agosto tivo lugar a Mostra de Xogos e Deportes Populares e Tradicionais de Santalla, no concello da Pontenova.

A parte do magnífico entorno no que se desenvolve, no medio de fermosos vales e paisaxes montañosos, dende logo o que máis mérito ten é a capacidade de organización e de mobilización dos veciños de Santalla. Non é nada sinxelo xuntar e organizar a máis de 20 entidades con máis de 150 xogadores. Demostracións, torneos, música, con preto de 70 xogos e deportes populares e tradicionais, todo isto ao longo dun día intenso e que xa non se poderá esquecer.

Chave

Cortadores de troncos da asociación 6 conceyos de Asturias

Pola nosa parte, o club fixo dúas exhibicións de Loita Tradicional Galega. Pola mañá mostráronse os xeitos máis tradicionais de loitar, coas diversas variantes que había ao longo da xeografía galega . Xa pola tarde mostrouse a loita tal e como se concibe hoxe en día, con exhibicións técnicas e de combate. Para rematar, taller para que puideran gozar os máis pequenos.

Por suposto, Loita Tradicional Galega

E para rematar, o tradicional tiro da corda

E non viñemos de baleiro. Ademais da grande cantidade de experiencias positivas que tivo este día, e de volver a ver á xente vinculada co xogo e deporte tradicional, o noso compañeiro Miguel quedou campión no tiro da pucha e tamén levou premio no torneo de tirapedras. Noraboa!.

Festa castrexa de Esmelle

San Xoán de Esmelle é unha parroquia situada no centro do concello de Ferrol, ocupando o que se coñece como val de Esmelle. Trátase dunha zona moi atractiva á hora de desenvolver actividades de lecer. Á súa praia de bandeira azul debemos engadir a posta en valor do patrimonio que se leva facendo dende o Proxecto Esmelle, que xa foi recoñecido con múltiples premios dende o seu nacemento no ano 2003. En fin, unha zona para visitar e na que gozar de fantásticos momentos.

O pasado sábado 22 celebrouse a oitava edición da festa castrexa en San Xoán de Esmelle. Organizada polos veciños da parroquia, concentrou un montón de actividades relacionadas coa cultura e as tradicións. Artesanía, música, xogos tradicionais, comida e bebida, e Loita Galega.  Á tardiña o club A Cambadela fixo unha demostración de loita, seguida por un taller enfocado para os máis cativos e cativas, que gustou así mesmo aos menos “cativos”. Todos eles puideron coñecer a actividade e medir as súas forzas baixo a atenta mirada dos monitores do club.

Non nos queda máis que recoñecer o grande labor de promoción da cultura tradicional que están a facer os veciños e agardar que a festa castrexa teña continuidade en vindeiros anos. Pola nosa parte, foi un grande pracer poñer o noso pequeno grao de area.

Santalla 2009

Xa se achega a III Mostra de xogos e deportes tradicionais en Santalla. De momento só podemos ver o cartel, que anuncia un carro de actividades interesantes. Alí estaremos!.

Oenach atlántico

Como en anos pasados, e xa van once edicións incluíndo a actual, dende o 31 de xullo ao 2 de agosto celebrouse en Narón, na parroquia de Sedes, o Oenach atlántico. Unha oenach era, nas antigas civilizacións que habitaron Galicia, unha especie de feira onde se trocaban mercadorías, desenvolvíanse xogos e combates e en xeral eran xornadas festivas onde se socializaba.

A parroquia de Sedes realiza tódolos anos unha viaxe ao pasado, recreando a época castrexa e incorporando actividades coma teatro, feira, deporte e tradición. E todo isto grazas ao traballo dos veciños que adican o seu tempo e poñen todo o seu entusiasmo  para revivir a historia.

Ao igual que outros anos tamén houbo espazo para o deporte, en particular para o deporte rural. Este ano contouse coa presenza dun grupo de cortadores de troncos de Soria, que fixeron unhas figuras en madeira e mostraron o seu arte co machado en diversas disciplinas. O club A Cambadela tivo o peso do deporte autóctono, levando a cabo unha exhibición de Loita Tradicional Galega que se completou cun taller para os cativos e cativas que gustou moito.

Demostración no día de Galicia

Despois das choivas que sufrimos na pasada semana, menos mal que o tempo nos deu un respiro para celebrar o día de Galicia como cómpre. Este día, nos que tódolos galegos estamos de festa, é usualmente momento de lembrar aos nosos artistas, poetas, literatos e por suposto é un magnífico momento para lembrar e poñer ao día as nosas tradicións. No fondo, elas tamén configuran a nosa cultura e identidade.

Xunto cunha serie de actos que se realizan neste día, depositar flores na tumba de Castelao, ofrenda ao apóstolo, manifestación do nacionalismo en Santiago, etc, hai un festival que se fai nestes días, que xa ten unha traxectoria longa e que está xa completamente consolidado, o Festigal.  Hoxe en día está claro que xoga un papel importante na promoción da nosa cultura tradicional á vez que actúa como punto de encontro da mocidade galega que busca as últimas tendencias.

O ano pasado estaba previsto que o club levara a cabo unha demostración de Loita Tradicional Galega durante o Festigal. Se lembrades, o ano pasado choveron chuzos de punta o 25 de xullo, co que aquela demostración non puido facerse. Este ano si puidemos facer a exhibición, deleitando ao público coas mañas da nosa loita e colaborando a promocionar e difundir os nosos xogos e deportes tradicionais.

Para rematar veu a parte que máis nos gusta. Como facemos con frecuencia, invitouse ao público a entrar na lona e vivir a actividade. Durante un montón de tempo os nenos que estaban presentes puideron divertirse rodando polo chan, tirándose uns aos outros, descargando enerxía e sobre todo, aprendendo cos nosos monitores as mañas e formas de derrube e amarre da loita.

Aranda de Duero

Esta fin de semana pasada viaxamos a Aranda de Duero, a un encontro internacional de xogos e deportes tradicionais. O acontecemento estivo organizado pola Asociación Cultural La Tanguilla, e foi a culminación dunha serie de actividades enfocadas á promoción do xogo e deporte tradicional, entre as que destacou a celebración dun congreso mundial de xogos tradicionais con presenza de expertos de múltiples países.

Foi unha fin de semana moi interesante, tanto dende o punto de vista deportivo coma cultural. Estivemos aloxados na localidade burgalesa de Peñaranda de Duero, pequeno concello que conserva intacto gran parte do seu patrimonio medieval entre o que destaca un castelo, o pazo de Avellaneda e en xeral tódolos edificios situadas no entorno da praza maior. As demostracións tiveron lugar en Aranda de Duero, no polideportivo Príncipe de Asturias, un complexo dotado de espazos amplos e múltiples instalacións deportivas.

Dende logo, coma é habitual neste tipo de concentracións, o máis produtivo do encontro foi ter contacto coa xente que forma parte do mundo do xogo e deporte tradicional. É incrible a cantidade de persoas que loitan polo rescate e mantemento das tradicións, auténtico patrimonio cultural. Tivemos ocasión así mesmo de coñecer a Carlos de la Villa, a cabeza visible da organización e presidente da Asociación Cultural La Tanguilla, a quen agradecemos a invitación a participar e, en xeral, o trato recibido durante estes días.

Con respecto á concentración de loitas que estaba prevista, aínda que non puideron contar coa presenza da delegación de Canarias, si puidemos intercambiar experiencias, parolar e, por suposto, loitar coa delegación de Lucha Leonesa, personificada no club Los Leones aos que mandamos un agarimoso saúdo.

En fin, parécenos que este tipo de acontecementos son completamente necesarios para manter vivos os nosos xogos e deportes tradicionais. Agardamos que se poidan repetir no futuro.

Encontro de loitas

O sábado pasado foi un día grande para a Loita Tradicional Galega xa que tivo lugar o primeiro torneo de Loita da era moderna. En realidade, como diciamos na anterior entrada, houbo moitas máis cousas interesantes.

O encontro contou con actividades variadas. Por un lado celebrouse un torneo de karate no que participaron nenos tanto nas modalidades de kumite coma en katas. Así mesmo, o noso campión de katas Joel López fixo unha demostración de Formas que entusiasmou ao público.

Por outro lado, e como prato forte da tarde, celebrouse o primeiro torneo San Paio de Loita Tradicional Galega. Neste participaron firmes promesas da loita, que nos asombraron coa súa destreza, empeño e seriedade no círculo vivo.

Pero o sábado non só era tempo de competición. Tamén era tempo de irmandade entre loitadores. Contamos coa presenza de expertos en loitas olímpicas, pertencentes á Federación Galega de Loita e Disciplinas Asociadas, que fixeron unha exhibición de loita grecorromana e libre olímpica completada coas explicacións técnicas do adestrador e  campión de España  Nicolás Castro. Tamén contamos coa presenza de practicantes de lucha leonesa, na compaña e baixo a tutela de Antonio Barreñada, que nos ensinaron as súas mañas e onde puidemos coñecer mellor a riqueza da súa tradición.

Para completar as demostracións os asistentes ao encontro e o público en xeral tivo a ocasión de coñecer de primeira man as sutilezas técnicas destas artes mediante a participación en talleres prácticos.

Con todos eles, participantes, monitores e asistentes estamos profundamente agradecidos e gustaríanos enviarlle un saúdo moi agarimoso.

Por suposto, para rematar o encontro houbo demostración e talleres de Loita Tradicional Galega a cargo dos membros do club A Cambadela.